Opzet
Het programma omvat de volgende deelonderzoeken:
Kwalitatieve case studies
In een aantal case studies in wijken met een uiteenlopende bevolkingssamenstelling wordt onderzocht in welke mate deze verschillen in samenstelling van invloed zijn op zowel het feitelijke, al dan niet solidaire gedrag van de bewoners van de wijken (zowel individueel als collectief) als hun steun voor collectieve, formele vormen van solidariteit. Daarbij wordt tevens de invloed van andere factoren onderzocht, zoals sociaal-economische kenmerken van de bewoners, de wederzijdse beeldvorming van de bewoners(groepen), frequentie van ontmoetingen tussen verschillende groepen, de rol van lokale publieke instanties, etc. Het onderzoek wordt verricht in een aantal Nederlandse en buitenlandse steden. Dit deelonderzoek wordt uitgevoerd door Laurens Buijs.
Statistische data-analyse
Het survey-onderzoek heeft primair tot doel om vast te stellen welke globale samenhangen er bestaan tussen een aantal 'exogene' macrofactoren, zoals de etnische diversiteit en de leeftijdsopbouw van de bevolking en de instroom van migranten op de formele solidariteit via de verzorgingsstaat en de informele vrijwillige solidariteit tussen autochtonen en allochtonen en tussen jongeren en ouderen. Het onderzoek beperkt zich tot een secundaire analyse van reeds beschikbare surveys, zowel voor Nederland als internationaal vergelijkend. Dit deelonderzoek wordt uitgevoerd door Ferry Koster.
Experimenteel- en vignettenonderzoek
Het laboratorium- en vignettenonderzoek is bedoeld om nauwkeurig vast te stellen wat het effect is van verschillende factoren op verschillende vormen van solidariteit, en daarmee tevens na te gaan welke motieven hierbij cruciaal zijn. Door de externe factoren en condities gecontroleerd te variëren is het in beginsel mogelijk het effect van de verschillende factoren te kwantificeren en daarmee hun onderlinge gewicht te bepalen. Het laboratoriumonderzoek en het vignettenonderzoek worden mede uitgevoerd onder bewoners van de wijken die deel uitmaken van het kwalitatieve onderzoek en zo mogelijk onder een aselecte steekproef van de Nederlandse bevolking. Dit deelonderzoek wordt uitgevoerd door Maarten Berg en Klarita Gërxhani.
Inhoudsanalyse massamedia
Vanwege de grote invloed van beeldvorming op (de bereidheid tot) solidariteit met andere bevolkingsgroepen, worden de beelden en stereotypen van jongeren, ouderen, autochtonen en allochtonen in de media onderzocht. Hiertoe worden diverse media geselecteerd en onderzocht op het gebruik van termen als 'jong', 'oud', 'autochtoon', 'allochtoon', etc. Nagegaan wordt welke positieve, negatieve of neutrale kwalificaties aan deze groepen worden verbonden en wie deze kwalificaties geeft. Door in het kwalitatieve onderzoek en in het laboratorium- en vignettenonderzoek na te gaan van welke media de respondenten gebruik maken, kan de uitkomst van de inhoudsanalyse worden verbonden met de feitelijke opvattingen en gedragingen van de betreffende wijkbewoners. Dit deelonderzoek wordt uitgevoerd door Dorota Lepianka.
Overkoepelend onderzoek
In een overkoepelend onderzoek wordt tot slot de algemene onderzoeksvraag naar de condities en omstandigheden die van invloed zijn op solidariteit tussen de verschillende groepen beantwoord. Hiertoe worden de resultaten van de vijf deelonderzoeken met elkaar geconfronteerd en worden de nieuwe inzichten die het onderzoeksprogramma heeft opgeleverd vastgesteld. Op grond hiervan wordt een aantal beleidsopties geformuleerd die ertoe kunnen bijdragen de solidariteit tussen jong en oud en tussen autochtoon en allochtoon in de toekomst in stand te houden of te versterken. Dit overkoepelende onderzoek zal tevens bouwstenen opleveren voor het opzetten van een masterclass en het construeren van een Solidariteitsscan voor beleidsmakers. Het overkoepelende onderzoek zal van start gaan in 2013.